بوجود آمد . اين مؤسّسه از جملهء مراكز آموزشى دانشگاهى بشمار مىآمد و فعاليّت آن در طول چهل سال ، بطور مستمرّ ادامه داشت . اساتيد اروپائى و ايرانى ، در آنجا مشغول تدريس بوده و انواع علوم مادّى معاصر در آنجا تدريس مىشد . مؤسسات آموزش عالى ديگرى نيز بوجود آمد و كوشش بيشترى در همگانى كردن آموزش و پرورش در روستاها و شهرها ، صورت گرفت . در سال 1310 ه . ش ، دانشگاه تهران تأسيس گرديد و دانشكده تربيت معلّم بوجود آمد . فرهنگ غرب ، به صورت روشنى در ايران نفوذ كرده و اعزام‌هاى علمى ، بطور مستمرّ از ايران به دانشگاههاى اروپا و آمريكا جريان داشت . بعد از سال 1340 ه . ش ، پنج دانشگاه جديد تأسيس گرديد . كه مجموعا شش دانشگاه وجود داشت : دانشگاه تهران - تبريز - شيراز - مشهد - اصفهان و اهواز و مؤسّسات آموزشى ايران ، در رشته‌هاى بازرگانى ، كشاورزى و صنعتى به صورت روشنى ، گسترش يافت . « 8 » مردم ايران ، به كوشش زياد در كشف هدف حيات و جستجوى حقيقت وجودى آن ، معروفند . علّت آن ، اين است كه در تاريخ ايران افكارى وجود داشته كه تا حدّ زيادى به فكر در نيروهاى خير و شرّ ، نور و ظلمت ، روح و مكاتب وجودى ديگر مانند زردشتى و مانوى و مزدكى ، « 9 » دعوت مىنمود ؛ سپس اسلام ظهور كرد ، كه به آزادى انديشه دعوت نموده و آن را تشويق مىكرد . اسلام ، اصل آزادى انديشه را از شائبه‌ها زدوده و انسان را به تفكّر در موقعيت خود ، در اين عالم بزرگ و تفكّر در آغاز و انجامش تشويق نمود . ديگر اينكه ، ايرانيها از قديم الايام به نژادى نيرومند ، باهوش و موفّق در ميادين جنگ و سرآمد در تمام هنرها ، معروف بودند . جاى تعجّب نيست ، اگر در ابتداى قرن بيستم در كالبد امّت ايران روح تازه دميده شد . تاريخ ايران نشانگر اين گونه

--> ( 8 ) - صفحات عن ايران : ص : 150 - 156 . ( 9 ) - ايران ماضيها و حاضرها : ص : 111 - 112 و صفحات عن ايران : ص : 120 - 123 .